دوره 1392، شماره 100 - ( 2-1392 )                   جلد 1392 شماره 100 صفحات 9-11 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

شرکتی شهرام. مصاحبه اختصاصی اکتشاف و تولید با دکتر هرمز قلاوند؛ مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران. ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز. 1392; 1392 (100) :9-11

URL: http://ekteshaf.nioc.ir:80/article-1-68-fa.html


مدیریت اکتشاف
چکیده:   (5277 مشاهده)
 : جنابعالی به واسطه تخصص خود از گذشته نیز با اکتشاف و فعالیت های مربوط به آن آشنا بودید. اکنون که مسئولیت مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران را پذیرفته اید آنرا چگونه ارزیابی می کنید و نقاط قوت و ضعف اکتشاف را در چه زمینه هایی می دانید و چه برنامه ای برای پیشبرد اهداف اکتشافی دارید؟ از جمله نقاط قوت مدیریت اکتشاف می توان به موارد زیر اشاره کرد: نیروی انسانی متخصص نظام مندی و رعایت سلسله مراتب اداری عادت به هم اندیشی و کار تیمی ارتباط سازنده با محافل علمی جهانی و به روز بودن در زمینه های اکتشافی روز جهان و اما نقاط ضعف زیاد محسوس نیست؛ شاید بتوان اذعان کرد که زودتر از این باید جهت شناسائی انواع تله های هیدروکربوری اقدام کنیم. درزمینه اکتشاف منابع هیدروکربوری متعارف و تله های معمول تاقدیسی، هم دانش فنی لازم در مدیریت اکتشاف وجود دارد و هم به خوبی به این دانش عمل شده است. نشانه های این امر در اکتشافات موفق سال های اخیر مشخص است. در زمینه اکتشاف سایر انواع تله های هیدروکربوری نظیر تله های مرکب و چینه ای فعالیت های خوبی صورت گرفته و حتی   حفاری هایی نیز انجام شده است؛ اما به جهت پیچیدگی شناسایی این گونه تله ها و شناسایی کم آنها، این مطلب حتی در سطح جهانی هنوز نیاز به کار بیشتری دارد که از جمله نکات مورد توجه مدیریت اکتشاف در آینده خواهد بود. اکتشاف میدان سپهر شروع خوبی برای شناخت این گونه منابع بود. امید است بتوانیم با تولید دانش مربوط به اکتشاف تله های مرکب در سنگ های کربناته، قدمی در راستای ارتقاء دانش فنی کشورمان و حتی جهان برداشته و مرزهای دانش را در این حوزه گسترش دهیم. از جمله نکات حائز اهمیت دیگر می توان به اکتشاف منابع غیرمتعارف اشاره کرد که با کمی تأخیر اما با همت مدیران پیشین در مدیریت اکتشاف آغاز شده و امید است با سرعت بخشیدن به روند مطالعات بتوانیم در این زمینه به سطح قابل قبولی برسیم. : مدیریت اکتشاف در سال های اخیر همواره فراتر از برنامه پیش بینی شده عمل کرده؛ جنابعالی دلیل این امر را ضعف در پیش بینی هایی می دانید که نیاز به اصلاح دارند یا اعتقاد دارید اصولاً ماهیت کار اکتشافی قابل پیش بینی دقیق نیست؟ بنده معتقدم ماهیت کار اکتشافی این گونه است. در عین حال پیشنهاد میکنم همواره تعهدات ایجاد شده برای مدیریت اکتشاف را باید دست پائین گرفت. زیرا دست بالا بودن تعهدات قدرت ریسک را از این مدیریت می گیرد که این امر موجب می شود کلیه اولویت های با ریسک کم در صف نخست قرار گیرند و موارد پرریسکتر برای آیندگان باقی بماند. در عین حال اکتشاف یک فرآیند زمانبر است. مشغول کردن مدیریت اکتشاف به انجام تعهدات سنگین مانع از ایجاد فرصت لازم جهت توجه به تولید دانش فنی مورد نیاز جهت انجام اکتشافات پیچیده تر پیشرو و آزمایش ایده های نوآورانه می شود. شاید بتوان این گونه تفسیر کرد که در سال های گذشته پیش بینی و تعهدات کم اکتشافی این اجازه را به مدیریت اکتشاف داد که با آسودگی بیشتر، ضمن تولید دانش فنی مورد نیاز، ریسک پذیری بیشتری داشته باشد که برکات این امر به صورت اکتشافات فراتر از برنامه متجلی شد. : پیشی گرفتن اکتشاف از برنامه و تولیدی نشدن میادین کشف شده زمزمه هایی را به گوش رسانده مبنی بر اینکه شاید بهتر باشد سرعت رشد اکتشاف را کاهش داد و بیشتر روی توسعۀ میادین کشف شده متمرکز شد. نظر شما در این زمینه چیست؟ اینجانب به شدت با این نظر مخالفم و معتقدم این تفکر ناشی از شناخت ناصحیح ماهیت فعالیت های اکتشافی است. همان گونه که ذکر شد اکتشاف فرآیندی زمانبر است. کاهش فعالیت های امروز تبعات خود را در سال های آتی (4 تا 5 سال دیگر) نشان می دهد. بنده نه تنها به حفظ سرمایه گذاری کشور برای اکتشاف معتقدم، بلکه پیشنهاد می کنم افزایش سرمایه گذاری اکتشافی در وهله نخست به تثبیت جایگاه ایران در بازار انرژی کمک خواهد کرد و از دیدگاه دیگر شناسائی پتانسیل های هیدروکربوری متعارف (و در آینده نزدیک غیرمتعارف) زمینه ساز جذب سرمایه گذاری های بخش خصوصی و شرکت های نفتی بین المللی در کشور خواهد بود. ضمن اینکه با افزایش اکتشافات نفت و گاز، تعداد میادین بیشتر و متنوع تری را می توانیم برای سرمایه گذاری در آینده در دست داشته باشیم. اکنون که در کشور عراق رقابت شدیدی در اکتشاف و تولید آغاز شده، اکتشاف منابع غیرمتعارف در کشورهای منطقه و جهان مورد توجه قرار گرفته و به نظر من ایران نباید به واسطه فشارهای موجود از تحرک اکتشاف بکاهد. زیرا شناخت منابع، قدرت چانه زنی را در عقد قراردادها بیشتر کرده و جذابیت سرمایه گذاری را افزایش می دهد. پر واضح است که عدم شناسایی و واگذاری بدون شناخت به جهت ریسک زیاد حافظ منافع کشور نیست. : اخیراً شرکت های تولیدی نیز به نوعی در تلاش برای انجام فعالیت های اکتشافی هستند. اصولاً جنابعالی با تمرکز فعالیت های اکتشافی در مدیریت اکتشاف موافق هستید یا تقسیم آن در شرکت های تولیدی را به صلاح کشور می دانید؟ بنده به دلایل زیر به شدت با تقسیم اکتشاف مخالف هستم و متمرکز بودن عملیات اکتشاف در یک مدیریت را به صلاح کشور میدانم: نداشتن سازمان مناسب و نیروی انسانی با تخصص اکتشافی در داخل و حتی خارج از شرکت ملی نفت (غیر از مدیریت اکتشاف) شرکت های تولیدی به جهت محدودیت نواحی عملیاتی ملزم به بخشی نگری در مطالعات ناحیه ای هستند. اولویت بندی شرکت های تولیدی در سطح محدوده عملیاتی خود می باشد نه در سطح کشور. لذا شرکت ها مجبور به انجام لرزه نگاری و حفاری با ریسک های زیاد اکتشافی هستند. عدم وجود سازمانی چابک در شرکت های تولیدی عدم وجود نیروهای اکتشافی راهبر در شرکت های تولیدی عدم استقلال اکتشاف وابسته به شرکت های تولیدی در بخش پشتیبانی استفاده از نیروهای تولیدی در بخش اکتشاف : جنابعالی با جذب  سرمایه گذاری خارجی در اکتشاف موافقید؟ و اصولاً در این زمینه برنامه ای دارید؟ بنده به شرط حفظ منافع کشور با جذب سرمایه گذاری خارجی در اکتشاف و تولید نفت موافقم. یعنی دانش و فنآوری در اختیار کارشناسان ایرانی قرار گیرد و به منافع کشور آسیب نرساند که این امر موجب تسریع رشد کشور خواهد شد. در عین حال به منظور مذاکره و جذب سرمایه گذاری خارجی یا بخش خصوصی داخلی، شناخت دقیق و صحیح پتانسیل های اکتشافی کشور قدم نخست خواهد بود. : آیا با گذشت بیش از یکصدسال از آغاز اکتشاف نفت در ایران آیا توان رقابت با رقبای خارجی و شرکت در مناقصات بین المللی جهت اکتشاف نفت و گاز در مدیریت اکتشاف وجود دارد و آیا تاکنون فعالیتی در این زمینه صورت گرفته است؟ اینجانب به جرأت اعلام میکنم که توانایی صدور خدمات و دانش فنی به منظور ورود به حوزه فعالیتهای اکتشافی برون مرزی کاملاً در کشور وجود دارد. در زمینه امکان ورود به مناقصات بین المللی و سرمایه گذاری به منظور اکتشاف و تولید در خارج از کشور نیز می توان گفت توان فنی موجود است. موضوعی که نیاز به کار دارد مباحث حقوقی ورود واحدهای تابعه شرکت ملی نفت به این مناقصات و مبحث سرمایه گذاری است. به عنوان مثال در این زمینه به صورت محدود در حال ارزیابی فنی بلوک های اکتشافی کشور بولیوی هستیم. : آیا برآوردی از میزان نفت باقیمانده برای اکتشاف در حوضه های رسوبی ایران دارید؟ در این زمینه نمی توان آمار دقیقی ارائه داد اما بر پایه آمار منتشر شده بین المللی و بررسی های صورت گرفته در مدیریت اکتشاف، زاگرس در قرن 21 نیز به واسطه پتانسیل بالای خود کانون توجه فعالیت های اکتشافی و تولیدی خواهد بود. : همانطور که جنابعالی واقفید نیروی انسانی کارآمد از جمله مهم ترین منابع هر سازمان موفقی است. چه برنامه هایی برای حفظ نیروهای فعلی با شرایط موجود (عدم تساوی پرداختها با پرداخته ای کشورهای همسایه) دارید؟ بررسی های صورت گرفته حاکی از اینست که برای ترک کنندگان خدمت، عدم رضایت شغلی در رتبه نخست قرار دارد که این امر موجب بروز پدیده فرار مغزها و کارشناسان آموزش دیده و مجرب خواهد شد. همچنین کافی نبودن دستمزدها نیز دومین دلیل افراد برای خروج از مدیریت است. لذا توجه به شایسته سالاری و گماردن افراد در مشاغل مرتبط با تخصص و شأن آنان، نقش مهمی در حفظ نیروی انسانی دارد. بنده به این اصل معتقدم که حس خدمت به کشور و تحمل سختی ها و مشاهده رشد و شکوفایی کشور به واسطه تفکر و تلاش جمعی بسیار لذت بخش است. این احساس که هر نفر سهم کوچکی از این توفیق دارد با تحمل زندگی در قربت و دور بودن از اصل و ریشه انسان قابل مقایسه نیست. در عین حال در تلاش برای کسب حقوق و مزایای مناسب شأن پرسنل اکتشاف نیز هستیم و ضروری است این معضل در سطح شرکت ملی نفت ایران با شناسایی نقاط ضعف و قوت، آسیب شناسی شود. : میزان وابستگی فعالیت های اکتشاف به فنآوری های خارجی را چگونه ارزیابی میکنید و نظر شما در خصوص برقراری ارتباط با مراکز تحقیقاتی داخلی به منظور کاهش وابستگی و حتی در صورت امکان صدور دانش فنی چیست؟ قطعاً در مدیریت اکتشاف که مدیریتی دانش محور است همواره نیاز به تحقیق و ارتباط با مراکز تحقیقاتی وجود دارد. اما به نظر می رسد ارتباط صنعت کشور با دانشگاه ها نیاز به کار بیشتری دارد. دانشگاه های کشور بیشتر آموزش محور هستند و به اندازۀ کافی با مشکلات صنعت آشنایی ندارند. البته از 10 سال قبل وضعیت بهتر شده ولی کماکان در این حوزه نیازمند کار بیشتری هستیم. باید پژوهش محوری در دانشگاه ها تقویت شود و تلاش کنیم با تعامل بیشتر و ایجاد بستر مناسب، صنعت از توانایی های دانشگاه مطلع و منتفع شده و دانشگاه نیز ضمن آشنایی با مشکلات صنعت به شکل هدفمند برای پاسخگویی به این نیازها گام بردارد. به نظر می رسد دو طرز فکر در سیستم تربیت نیروی متخصص کشور وجود دارد. تربیت نیروی کیفی و تربیت نیروی کمی. در تربیت نیروی کمی هدف اینست که در کشور همواره نیروهای متخصص در حد متوسط وجود داشته باشند که با خروج نیروها از سیستم، کار متوقف نشود. اما بنده فکر میکنم در صورتی که بخواهیم ارتباط صنعت و دانشگاه شکل بهتری گیرد باید نیروی کیفی تربیت کنیم. این کار به دانشگاه ها فرصت می دهد که با آسودگی خاطر بیشتری پا به عرصه پژوهش گذارده و در رفع معضلات صنعت نقش اثربخشی ایفا کنند. : به عنوان آخرین سؤال نظر جنابعالی در زمینه برون سپاری فعالیت های اکتشافی چیست و چه بخشی از این فعالیت ها را حاکمیتی و غیرقابل واگذاری دانسته و کدام بخشها را قابل برون سپاری میدانید؟ برون سپاری امور غیرحاکمیتی در چارچوب هدف کلی کوچک سازی بدنه دولت بوده و لازم الاجراست. این امر قطعاً مزایایی دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: تسریع در انجام امور و در صف نماندن پروژه ها به دلیل کمبود نیروی انسانی دولتی ایجاد بازار کار ایجاد رقابت و کمک به بهبود کیفیت و کاهش قیمت امکان شکل گیری و تقویت شرکت هایی که توان رقابت در سطح بین المللی را داشته و برای کشور ارزآور هستند. افزایش زمان تفکر پرسنل و تقویت خلاقیت و نوآوری اما ذکر این نکته نیز ضروری است که برون سپاری نکته ظریفی دارد؛ به این معنی که برون سپاری تضعیف بخش دولتی نیست بلکه نیروهای شاغل در ادارات دولتی باید در بالاترین سطح علمی و فنی قرار داشته باشند تا ضمن نظارت صحیح و دریافت نتیجه مناسب، موجبات ارتقاء بخش خصوصی را نیز فراهم آورند. به نظر بنده در زمینه تفکیک امور حاکمیتی و تصدیگری باید که امور مربوط به نواحی مرزی (به ویژه میادین مشترک)جهت حفظ امنیت اطلاعات در زمره امور حاکمیتی قرار گیرند.
متن کامل [PDF 157 kb]   (646 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مخزن
دریافت: ۱۳۹۲/۶/۱۳ | پذیرش: ۱۳۹۲/۹/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۲/۹/۲۴

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Journal of Exploration & Production Oil & Gas

Designed & Developed by : Yektaweb

تحت نظارت وف ایرانی