دوره 1392، شماره 102 - ( 4-1392 )                   جلد 1392 شماره 102 صفحات 2-2 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

ضرورت ایجاد تحولات اساسی در مدیریت منابع انسانی بخش بالادستی نفت و گاز کشور. ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز. 1392; 1392 (102) :2-2

URL: http://ekteshaf.nioc.ir:80/article-1-65-fa.html


چکیده:   (4123 مشاهده)
توجه ویژه به نیروی انسانی به‌‌عنوان عامل مهم پیشرفت، نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم توجه دولت‌‌ها و سازمان‌‌ها را به‌‌خود معطوف کرد. در حال حاضر نقش انسان از یک نیروی کار ساده ابتدا به منبعی هم‌‌تراز با سایر منابع و سپس به سرمایه انسانی و مهم‌‌ترین عامل تولید ثروت یک سازمان تبدیل شده است. از مشخصه‌‌های عمده مدیران موفق در سطح جهان، استعدادیابی، توان برانگیختن، تفویض اختیار، مربی‌‌گری و توانمندسازی کارکنان است. در دوران حاضر که اهمیت سرمایه‌‌های فکری در یک سازمان بیش از اهمیت سایر سرمایه‌‌های آنست، می‌‌توان گفت که درحقیقت انسان‌‌ها هستند که ارزش یک سازمان را تعیین می‌‌کنند و برای آن سود می‌‌آفرینند. چالش‌‌های پیچیده و فراگیر اقتصاد جهانی از جمله جهانی شدن، تحول بازارها، تغییرات فن‌‌آوری‌‌ها و الگوها، منابع انسانی را از عمومیت خارج کرده و جزء عناصر اصلی روش‌‌های جدید مدیریت قرارداده است. در عین حال رقابتی شدن بازار و سازمان‌‌ها، تغییرات نیروی انسانی را در مسیری قرار داده که از نیروی انسانی به‌‌عنوان سلاح برتر استراتژیک و مهم‌‌ترین عامل رسیدن به مزیت رقابتی یاد می‌‌شود. چنانچه سازمانی ممکن است در عین داشتن منابع غنی، فقط به‌‌دلیل نداشتن نیروی انسانی کارآمد در عرصه کسب و کار، حرفی برای گفتن نداشته باشد و در مقابل سازمان دیگری تنها با تکیه بر نیروی انسانی متخصص و کارای خود و با به‌‌کارگیری منابعی اندک، گوی سبقت را از دیگر رقبا برباید. با این حال مدیریت این سرمایه ارزشمند، مستلزم رویکردی نوین در حوزه منابع انسانی و به‌‌کارگیری روش های جدید از جمله سیستم پیشرفته حسابداری منابع انسانی است. در این راستا صنعت نفت ایران در مقام یک نهاد معظم و تأثیرگذار در شبکه نظام اداری-اقتصادی و به‌‌تبع آن مؤلفه‌‌های اجتماعی کشور باید از پیش‌‌قراولان این امر باشد. حسابداری منابع انسانی (Human Resource Accounting) اطلاعاتی فراهم می‌‌آورد که مدیران هرچه بهتر و مفیدتر بتوانند از منابع انسانی تحت اختیارشان استفاده کنند. حسابداری منابع انسانی عبارت‌ است از شناسایی و ارزیابی منابع انسانی سازمان و گزارشگری به اشخاص ذینفع. در این تعریف سه بخش اساسی در حوزه منابع انسانی وجود دارد: شناسایی (تشخیص کمیت و کیفیت آن و تهیه آمار مناسب)، ارزیابی (اندازه‌‌گیری ارزش اقتصادی و تعیین میزان مالی آن) و گزارشگری (تنظیم و ارائه گزارش‌های مالی مناسب در مورد آن). در همین راستا می‌‌توان بیانات سال 1390 رهبر انقلاب در جمع کارکنان صنعت نفت در عسلویه را بار دیگر مرور کرد. آنجا که فرمودند:"گاز ثروت است، نفت ثروت است؛ اما از این ثروت‌‌ها خیلی مهم‌‌تر، نیروی انسانیِ بااستعداد و علاقه‌مند و دارای توان کار است. ما این ثروت را داریم. اصل اینست. اگر ملتی این نیروی انسانی را داشت می‌‌تواند ثروت‌‌های طبیعی خود را استحصال کرده و در خدمت ملت قرار دهد. اما اگر این را نداشت ثروت‌‌های طبیعی‌اش هم در خدمت دیگران قرار خواهد گرفت". حقیقت آنست که صنعت نفت کشور با اتکاء بر توانمندی‌‌های نیروی انسانی باتجربه و ماهر خود توانسته طی یکصد سال گذشته پیشران و پیشرو اقتصاد کشور باشد. این در حالی است که نگاهی کلی به وضعیت نیروی انسانی این صنعت نشان می‌‌دهد که علی‌‌رغم وجود ظرفیت‌‌ها و پتانسیل‌‌های بالقوه و بالفعل سرمایه انسانی، خلأها و چالش‌‌هایی جدی این بخش را تهدید می‌‌کند که این امر اقدامات عاجل برای حفظ و ارتقاء وضعیت منابع انسانی صنعت نفت را اجتناب ناپذیر می‌‌نماید. بر اساس آمارهای موجود، طی پنج سال آتی تعداد افراد باسابقه و در معرض بازنشستگی صنعت نفت بیش از دو برابر نیروهای جوان و کم‌‌سابقه خواهد بود. روشن است که جبران بازنشستگی و خروج از خدمت یک نیروی انسانی باتجربه برای سازمان مهارت محوری چون صنعت نفت به‌‌راحتی ممکن نیست؛ چراکه یک نیروی تازه استخدام، حائز خبرگی و تجربه لازم جهت انجام وظایف سازمانی یک فرد باتجربه با بیش از سی سال سابقه خدمت نبوده و حداقل 2تا 5 سال زمان نیاز است تا چنین فردی برای صنعت تربیت شده و مفید واقع گردد. به‌‌عنوان مثال از بین حدود 15 هزار نفر نیروی انسانی شاغل در یکی از بزرگ ترین شرکت های تولیدی زیط مجموعه شرکت ملی نفت ایران، حدود 20 درصد دارای سابقه کمتر از 10 سال، 14 درصد دارای سابقه 10 تا 20 سال، 39 درصد دارای سابقه 20 تا 29 سال و 27 درصد دارای سابقه حدود 30 سال و بیشتر هستند. نکته مهم آنکه 66 درصد از شاغلین این شرکت 20 تا 30 سال سابقه کار دارند و کمتر از 10 سال دیگر بازنشسته می‌‌شوند. این آمار در کنار ریزش نسبتاً زیاد نیروهای تازه استخدام در مناطق عملیاتی در 2 تا 5 سال ابتدای خدمت و سیر مهاجرت آنها به همراه نیروهای باتجربه به شرکت‌‌های بخش خصوصی یا خارج از کشور که بسته به تحصیلات، مهارت و تجربه کارکنان 2 تا 10 برابر دستمزد و مزایا پرداخت می‌‌کنند معنادار و نگران‌‌کننده خواهد بود. بنابراین ضروری است با بهره‌‌گیری از رویکردهای نوین و تجربیات گذشته، تحولی نوین در مدیریت منابع انسانی صنعت نفت صورت پذیرد تا این صنعت بتواند چون گذشته طلایه‌‌دار توسعه صنعتی کشور قلمداد گردد. سردبیر
متن کامل [PDF 214 kb]   (1001 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مخزن
دریافت: ۱۳۹۲/۶/۱۳ | پذیرش: ۱۳۹۲/۹/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۲/۹/۲۴

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Journal of Exploration & Production Oil & Gas

Designed & Developed by : Yektaweb

تحت نظارت وف ایرانی