دوره 1391، شماره 95 - ( 8-1391 )                   جلد 1391 شماره 95 صفحات 2-3 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

ایجاد نهضت تولید علم در صنعت نفت گامی مهم در تحقق اقتصاد پیشرفتۀ ایران. ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز. 1391; 1391 (95) :2-3

URL: http://ekteshaf.nioc.ir:80/article-1-232-fa.html


چکیده:   (3061 مشاهده)
کشف نفت در مسجد سلیمان و متعاقب آن پیدایش صنعتی جدید در ایران با محوریت تولید و صادرات نفت خام اگرچه می توانست بنیانهای اقتصاد ملی ایران را به سوی به روز شدن و پیشرفت فراگیر هدایت کند اما سیاست های اقتصادی بکار گرفته شده، نتیجه ای جز اتکای هرچه بیشتر ساختارهای اقتصاد ایران به درآمدهای ناشی از صادرات نفت خام در پی نداشت. با اجرای ناقص برنامه های توسعه اقتصادی و نسخه های غیر علمی بانک جهانی و صندوق بین المللی پول متأسفانه تنیدگی نیمبند اقتصاد ایران با درآمدهای ناشی از نفت خام به وابستگی ساختاری تبدیل شده و این نقش از سوی ساختارهای اقتصاد داخلی ایران نیز پذیرفته شد. در خلال سال های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز اگرچه باورها و اندیشه مسلط بر اقتصاد ایران دچار تغییر و تحول بنیادینی شد اما به دلیل اختلال های طبیعی در سطح ثبات سیاسی و به ویژه وقوع جنگ تحمیلی 8 ساله، اعمال اندیشه صیانت از ثروت ملی و تحقق آرزوی پایان دادن به خام فروشی نفت به درازا کشیده شد. اکنون چند سالی است که در سطوح عالی کشور ضرورت پایان دادن به روایت تلخ خام فروشی نفت جدیتر از گذشته مطرح شده است و این نشان از عزم راسخ ایران برای تحقق این آرمان دیرینه دارد. ولی در این مقطع با این پرسش مهم روبرو هستیم که آیا اقتصاد ایران برای قطع خام فروشی نفت به سطح شایسته ای از آمادگی و تجهیز رسیده و اینکه با چه ساز و کاری باید اندیشه خداحافظی با اقتصاد خام فروشی نفت را محقق کرد؟ واقعیت این است که جهت دستیابی به این آرمان، حرکت در جاده تولید علم و تلاش برای ایجاد نهضتی ملی در عرصه تولید دانش بومی یکی از ضروریات و بنیادیترین راهبردهای ممکن است. در همین راستا رهبر معظم انقلاب اسلامی رسیدن به باور و موقعیت توقف خام فروشی مواد خام و معدنی را بسیار مهم ارزیابی و تأکید کرده اند که رسیدن به این شرایط، با تکیه بر دانش فنی و از طریق شرکت های دانش بنیان امکان پذیر است. در همین خصوص ایشان در سخنانی که باید نصب العین مسئولان قرار گیرد فرمودند: "تولید ثروت از طریق منابع تمام شدنی همچون نفت، خود فریبی است و خام فروشی دامی است که میراث سال های متمادی قبل از انقلاب بوده و متأسفانه کشور گرفتار آن شده است و باید تلاش شود که ملت ایران از این تله نجات پیدا کند." این سخنان به خوبی می تواند نگاه هر ایرانی را به سوی مسیر نجات بخش کشور یعنی پیدایش نهضت تولید علم هدایت کند. برای رسیدن به سطح توانمندی مطلوبی که اقتصاد ایران را بدون اتکا به نفت خام - یعنی عامل حداقل 50 ساله تأمین درآمدهای کشور – همچنان به سوی تعالی و پیشرفت رهنمون سازد، نخست باید در درون همین صنعت، نهضتی برای تولید دانش به وجود آید تا علاوه بر اینکه شتاب لوکوموتیو اقتصاد ایران کماکان با موتور محرکه صنعت نفت تأمین شود، دانش تولیدی در حوزه نفت و گاز با کاربست در دل همین حوزه بسیار سریع تر بتواند کشور را به سطح قابل قبولی از استقلال علمی و تخصصی برساند. استقلالی که در نهایت به همان اندیشه " توقف خام فروشی" منتهی می شود. در صنعت نفت و به طور خاص در مجموعه شرکت ملی نفت ایران که مسئولیت تولید و صادرات نفت خام و گاز طبیعی کشور را بر عهده دارد، دانشگاه صنعت نفت و پژوهشگاه صنعت نفت به عنوان نهادهای دانش محور این صنعت با چابکی و درک درست از الزامات و شرایط پیشِ رو به تولید دانش های بومی کاربردی مشغول اند. اما طی سالهای اخیر و به دلیل رویکرد مدیریتی شرکت ملی نفت ایران که راه قطعی و بدون خطای دستیابی به تعالی صنعتی را تولید دانش میداند، نهضتی فراگیر برای تولید دانش و اتصال علم و دادههای علمی به خطوط صنعتی و تأسیسات و تجهیزات عملیاتی در سطح شرکت های تابعه ایجاد شده است که به فضل الهی از برکت همین نهضت دانشبنیان در شرکت های تابعه شرکت ملی نفت ایران طی چند سال اخیر بسیاری از اقلام صنعتی و روش های فنی عملیات تولید، فرآورش، ذخیره سازی و صادرات نفتخام یا گاز طبیعی که طی حدود 104 سال علت و عامل نیازمندی صنعت نفت ایران به دانش غیر بومی و متخصصان خارجی بوده در درون کشور بومی سازی شده و بی تردید جایگاه استقلال ایران را در صنعت نفت جهان به صورت آشکاری ارتقا داده است. در همین راستا و در اظهار نظری آشکار مهندس احمد قلعه بانی معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، با تأکید بر برنامه ریزی جهت اجرای کامل سیاست جلوگیری از خام فروشی نفت عنوان کرد: «امیدواریم به روزی برسیم که حتی قطرهای نفت خام صادر نکنیم.» پس باید به این حقیقت اعتراف کرد که اندیشۀ ایجاد ارزش افزوده بیشتر از منابع هیدروکربوری و جلوگیری از خام فروشی توسط تصمیم گیران و مدیران شرکت ملی نفت ایران با جدیت درپیش گرفته شده و جزو راهبردهای اساسی و کلیدی شرکت ملی نفت ایران محسوب می شود. اگر قرار باشد به اقتصادی بدون صادرات نفت خام فکر کنیم باید برای رسیدن به سطح علمی و دانشی آن موقعیت، نخست پایه های تولید دانشهای مرتبط با صنعت نفت را مستحکم کرده و برای بهره برداری عالمانه از ذخیره های انبوه نفت و گاز اندیشه های واقع گرایانه طرح کنیم. در این میان در سطوح میانی جامعه ایران بعضاً با افرادی مواجه می شویم که گمان میکنند جدا شدن یک شبه از اقتصاد وابسته به نفت امکانپذیر است. اما بیگمان طی این مسیر نیازمند کسب دانش و مهارت های لازم است که طی یک فرآیند چندین ساله حاصل خواهد شد.  این واقعیت را باید پذیرفت که برای رسیدن به این موقعیت خطیر و سرنوشت ساز، تولید دانش در درون صنعت نفت و توسط پژوهشگران ایرانی رمز تعالی اقتصادی و در راستای نیل به آرمان اقتصاد بدون اتکا به نفت است. مدیرمسئول
متن کامل [PDF 2044 kb]   (399 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي |
دریافت: ۱۳۹۲/۸/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۲/۹/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۲/۹/۲۴

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Journal of Exploration & Production Oil & Gas

Designed & Developed by : Yektaweb

تحت نظارت وف ایرانی