دوره 1391، شماره 90 - ( 1-1391 )                   جلد 1391 شماره 90 صفحات 32-35 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

شمسی بهزاد، دژدار فرزین. بررسی روند مخارج چاه‌های حفر شده در ایالات متحده آمریکا طی دوره 1960 تا 2008. ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز. 1391; 1391 (90) :32-35

URL: http://ekteshaf.nioc.ir:80/article-1-160-fa.html


1- شرکت ملی نفت ایران
چکیده:   (3718 مشاهده)
رشد قابل توجه قیمت نفت و گاز طی سال های اخیر، تمایل به ازدیاد تولید و اکتشاف نفت و گاز و به دنبال آن تقاضای حفاری را افزایش داده است. این موضوع به افزایش قیمت تمام شده چاه های نفت و گاز و خشک طی این سال ها انجامیده است. متن حاضر بر اساس داده های ایالات متحده آمریکا، ضمن بررسی این افزایش قیمت طی سال های 1960 تا 2008 میلادی، به مقایسه آنها با شاخص تعدیل‌کننده تولید ناخالص ملی و قیمت نفت و گاز در این کشور پرداخته است و از این رهگذر قیمت تمام شده حقیقی چاه های نفت، گاز و خشک را استخراج نموده است. بر اساس نظریه های اقتصادی، قیمت مشاهده شده در بازار نمایانگر تعادل نیروهای سمت عرضه و تقاضا در چارچوب شرایط حاکم بر بازار است. بر این اساس، اگر تغییری در قیمت کالا یا خدماتی رخ دهد، دلیل آن را باید در نیروهای بازار جستجو نمود. این موضوع در بازار عوامل تولید نیز صادق است. با این تفاوت که تقاضای این بازار تقاضای مشتقه است. یعنی تابعی از شرایط حاکم بر بازار محصول است. شواهد تجربی حکایت از آن دارد که بازار انرژی طی سال های اخیر شاهد رشد قیمت نفت‌خام و گاز طبیعی به علت فشارهای حاصل از سمت عرضه و تقاضا بوده است. این موضوع در مرحله اول باعث افزایش حاشیه سود تولیدکنندگان شده که خود محرکی برای افزایش تولید گردیده است. افزایش تولید از دو محل توسعه میادین موجود یا اکتشاف میادین جدید حاصل می شود که خود منجر به افزایش تقاضا برای حفر چاه های جدید گردیده است. از آنجا که عرضه خدمات حفر چاه در کوتاه مدت کشش چندانی ندارد لذا، بیشتر بار عدم تعادل از طریق افزایش قیمت جبران گردیده است. مدیریت ارشد شرکت های بزرگ نفتی به ارقام سرمایه گذاری به عنوان شاخص حجم فعالیت در بخش نگهداشت و افزایش توان تولید می نگرند. بر این اساس لازم است این اعداد و ارقام با شاخص های تعدیل‌کننده قیمت حقیقی گردند تا بهتر بتوانند نقش علامت‌دهی خود را ایفا کنند. بر پایه تحلیل فوق، متن حاضر به دنبال ارائه شاخصی جهت حقیقی کردن ارقام مالی در بخش حفاری چاه‌های نفت و گاز است و برای بررسی هزینه های اسمی و حقیقی چاه های حفر شده از گزارش اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده در سال 2011 میلادی؛ برگرفته از گزارش های انستیتوی نفت آمریکا استفاده شده است. داده های ارائه شده، دوره 1960 تا 2008 میلادی را پوشش داده اند و چاه های نفت، گاز طبیعی و خشک3حفر شده در ایالات متحده آمریکا را در بر می‌گیرند. مخارج از طریق میانگین حسابی اندازه گیری شده اند و همه هزینه های حفاری و تجهیزات چاه ها و تسهیلات روی زمینی تولید، برای چاه های توسعه ای و اکتشافی (به استثنای خدمات چاه 4، آزمایش‌های چینه شناسی و مغزه گیری) را در بر می گیرند. در این گزارش مخارج چاه های حفر شده از دو جنبه مورد بررسی قرار می گیرد، برای هر چاه و برای هر فوت از چاه ها. اهمیت موضوع آن است که افزایش قیمت تمام شده چاه ها ممکن است به دلیل افزایش عمق چاه ها باشد نه هزینه واحد حفاری. در نظر گرفتن این تمایز به دلیل نوسانات قیمت نفت و گاز در سال های اخیر اهمیت دارد؛ چرا که تولید از برخی از میادین کوچک و در عمق زیاد را توجیه‌ پذیر نموده است. 1- هزینه های حفاری یک حلقه چاه نفت در سال 1960میلادی قیمت تمام شده حفر یک حلقه چاه نفت 52 هزار دلار بوده و در سال 2008 میلادی 4624 هزار دلار هزینه در بر داشته است که نشان‌دهنده بیش از 8758 درصد تورم است5 (شکل 1). با خارج کردن تورم عمومی از این شاخص، رشد حقیقی مخارج یک حلقه چاه طی این دوره برابر با 1418 درصد خواهد شد6 (شکل 2). بین سال‌های 2004 تا 2008، نرخ رشد مخارج برای یک چاه نفت به ترتیب برابر با 39، 33، 17، 79 و 16درصد و رشد تجمعی آن طی این دوره 346 درصد بوده است. با خارج کردن تورم عمومی، نرخ رشد حقیقی مخارج یک حلقه چاه نفت طی دوره مورد بررسی برابر با 35، 29، 13، 74 و 13 درصد و نرخ رشد حقیقی تجمعی این مخارج 287 درصد شده است. جهت درک بهتر این ارقام، توجه به این موضوع اهمیت دارد که رشد تجمعی حقیقی این مخارج طی سالهای 1960 تا 2003 میلادی 293% بوده است. از دیدگاه تولید‌کننده، هر چند رشد بلند‌مدت قیمت جهانی نفت در فاصله سال‌های 1960 تا 2008 از افزایش 5514 درصدی آن حکایت دارد اما، در مقابل رشد 8758 درصدی مخارج اسمی حفر و تکمیل یک حلقه چاه نفت نتوانسته است سهم ارزش افزوده تولید‌کننده را حفظ کند. یعنی اگر عایدات نفت به دو گروه تقسیم شود: بخش حفاری و سایر بخش ها، سهم عایدی بخش حفاری افزایش یافته و سهم سایر بخش ها کاهش یافته است. در فاصله سال‌های 2004 تا 2008 میلادی، رشد قیمت جهانی نفت‌خام برابر با 157 درصد و رشد تجمعی هزینه های اسمی حفاری یک حلقه چاه نفت طی این دوره 346 درصد بوده است که حکایت از افزایش 189 درصدی نسبت به قیمت نفت خام دارد. اگر این واقعیت که به علت گذر از نیمه عمر، مخازن نفت دچار افت نرخ تولید چاه ها شده اند7، در کنار این ارقام گذاشته شود، مشخص می‌گردد که نرخ سود تولید‌کننده از دو جنبه کاهش یافته است. از طرفی تولید‌کننده سهم بیشتری از درآمدش را باید سرمایه گذاری کند تا بتواند سطح تولید را ثابت نگه دارد. 2- هزینه‌های حفاری یک فوت چاه نفت در سال 1960 هزینه تمام شده اسمی حفاری یک فوت چاه نفت 13 دلار بود. این رقم تا سال 2008 با رشد 5786 درصدی به 778 دلار رسیده است(شکل 3). رشد حقیقی این شاخص طی دوره مورد بررسی 909 درصد بوده که با مقایسه آن با رشد قیمت نفت، مشخص می‌گردد که تقریباً متناسب با افزایش قیمت آن طی این دوره رشد نموده است(شکل 4). در فاصله سال‌های 2004 تا 2008 میلادی نرخ رشد مخارج اسمی حفر یک فوت چاه نفت به‌ترتیب 35، 5، 28، 78 و 9 درصد و به‌صورت تجمعی برابر 252 درصد بوده و نرخ رشد حقیقی این مخارج طی دوره مورد نظر به ترتیب برابر 31، 2، 24، 73 و 6 درصد و در مجموع 205 درصد بوده است. همچنین در فاصله سال‌های 2004 تا 2008 رشد قیمت جهانی نفت‌خام برابر با 157درصد و رشد تجمعی هزینه های اسمی حفاری یک فوت چاه نفت 252 درصد بوده که بیانگر افزایش قیمت نسبی این فعالیت نسبت به نفت‌خام است. 3- هزینه های حفاری یک حلقه چاه گاز در سال 1960میلادی قیمت تمام شده حفر یک حلقه چاه گاز 103 هزار دلار بوده و در سال 2008 میلادی 5284 هزار دلار هزینه در بر داشته است که نشان‌دهنده بیش از 5045 درصد تورم است (شکل 5). با خارج کردن تورم عمومی از این شاخص، رشد حقیقی مخارج یک حلقه چاه طی این دوره برابر با 783 درصد خواهد شد (شکل 6). نرخ رشد اسمی مخارج حفاری چاه های گازی بین سال‌های 2004 تا 2008 به ترتیب 55، 13-، 29، 102 و 35 درصد و در مجموع 378 درصد و نرخ رشد حقیقی این مخارج طی سال‌های 2004 تا 2008، به ترتیب برابر با 51، 16-، 25، 96 و 32 درصد و به صورت تجمعی 314 درصد بوده است. این در‌حالی است که از سال 1960 تا 2003 میلادی، نرخ رشد تجمعی حقیقی این مخارج مقدار 113 درصد را نشان می دهد. یعنی طی پنج سال منتهی به سال 2008 میلادی، رشد حقیقی مخارج حفر یک چاه گازی، 8/2 برابر رشد 44 سال قبل از سال 2003 بوده است. به بیان ساده تر میانگین رشد سالانه این پنج سال 19 برابر میانگین رشد طی 44 سال قبل از سال 2003 می باشد. طی سال‌های 1960 تا 2008 میلادی، رشد قیمت گاز در ایالات متحده آمریکا 5593 درصد بوده حال آنکه، رشد مخارج یک حلقه چاه  حفر شده طی همین دوره 5045 درصد می‌باشد. با مقایسه این دو رقم مشخص می‌گردد که نرخ سود سرمایه گذاری در این کسب و کار برای تولیدکنندگان گاز نسبت به نفت بهبود یافته است. با این حال اگر دامنه بررسی متوجه پنج سال منتهی به سال 2008 میلادی بررسی گردد، مشخص خواهد شد که طی این دوره، رشد قیمت گاز برای ایالات متحده برابر 46 درصد بوده در‌حالی‌که رشد مخارج اسمی حفر یک حلقه چاه گازی 378 درصد می‌باشد. یعنی اگر عایدات گاز به دو گروه تقسیم شود(بخش حفاری و سایر بخش ها)، سهم عایدی بخش حفاری به شدت افزایش یافته و سهم سایر بخش ها کاهش یافته است. همچنین این داده ها بر این واقعیت دلالت دارند که در بعد سرمایه گذاری، منابع مالی بیشتری برای توسعه یک میدان گازی لازم است. 4- هزینه های حفاری یک فوت چاه گاز مخارج اسمی حفاری یک فوت چاه گازی در سال 1960 برابر با 19 دلار و در سال 2008 میلادی 701 دلار است که بیانگر رشد 3677 درصدی طی دوره مورد نظر است(شکل 7)؛ اما از منظر رشد حقیقی این شاخص در سال 2008 به قیمت ثابت سال 1960 برابر با 120 دلار است؛ یعنی رشدی معادل 574 درصد داشته است(شکل 8). بررسی رشد اسمی قیمت تمام شده یک فوت چاه گازی حفر شده طی سال‌های 2004 تا 2008 به‌ترتیب رشدی برابر با 50، 2- ، 24، 73 و 16 درصد را نشان می دهد؛ یعنی این مخارج طی دوره پنج ساله رشدی معادل 269 درصد داشته اند. رشد حقیقی شاخص طی این دوره 220 درصد بوده است که در مقابل رشد 46 درصد قیمت گاز بر این واقعیت دلالت دارد که شرکت‌های تولید‌کننده گاز جهت حفظ تولید می باید سهم بیشتری از درآمدهایشان را سرمایه گذاری می کردند. 5- هزینه های حفاری یک حلقه چاه خشک منظور از چاه خشک، چاهی توسعه ای یا اکتشافی است که نتوانسته است شرایط تولید مقادیر کافی از نفت و گاز را تامین نماید و به همین دلیل مرحله تکمیل را در بر نگرفته است. هزینه تمام شده اسمی حفاری یک حلقه چاه خشک در ایالات متحده در سال 1960، 44 هزار دلار بود. این مخارج در سال 2008 به 6 میلیون و 331 هزار دلار رسید؛ یعنی رقمی حدود 143 برابر سال 1960. این رشد برای دوره 2004 تا 2008 به ترتیب 4-، 21، 11، 130 و 3 درصد بوده است. 6- هزینه‌های حفاری یک فوت چاه خشک در سال1960 هزینه حفاری یک فوت- عمق چاه خشک 11 دلار بود ولی این رقم در سال 2008 میلادی به 1214 دلار رسیده است که حکایت از رشد 11394 درصد دارد (شکل 11). با در نظر گرفتن تورم عمومی، رشد مخارج حقیقی حفر یک فوت چاه طی دوره مورد بررسی در حدود 1870 درصد بوده است(شکل 12). نرخ رشد هزینه های اسمی یک فوت چاه نفت، گاز و چاه خشک در فاصله سالهای 2004 تا 2008 به ترتیب برابر 5-، 31، 11، 136 و 7 درصد و به صورت تجمعی 251 درصد و نرخ رشد هزینه های حقیقی حفاری یک فوت چاه نفت، گاز و چاه خشک طی همین دوره به ترتیب برابر 8-، 27، 8، 130 و 5 درصد و به صورت تجمعی 204 درصد بوده است. نتیجه گیری رشد قیمت جهانی نفت‌خام بین سال‌های 2004 تا 2008 میلادی157 درصد بوده است در‌حالی‌که بر اساس آمار منتشره اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده آمریکا، رشد تجمعی هزینه‌های اسمی حفاری یک حلقه چاه نفت طی همین دوره 346 درصد بوده است (189 درصد افزابش نسبت به قیمت نفت‌خام). همچنین طی دوره یاد شده، هزینه اسمی حفاری یک حلقه چاه گاز نیز 378 درصد رشد داشته است. آمار مزبور بیانگر این حقیقت است که در فاصله این سال ها، در صورت حفظ سطح اسمی سرمایه‌‌گذاری یا حتی رشد اسمی معادل قیمت نفت، میزان سرمایه‌گذاری حقیقی کاهش یافته است. بنابر‌این لازم است برای ثابت ماندن سطح سرمایه‌گذاری حقیقی در بخش‌های بالا‌دستی تولید نفت‌خام و گاز طبیعی، سهم شرکت ملی نفت ایران از عایدات نفتی و گازی کشور افزایش یابد. در بخش اکتشاف نیز با توجه به رشد حقیقی مخارج حفر چاه‌های نفت، گاز و چاه‌های خشک لازم است شرکت یا سازمان مربوطه بخش بیشتری از عایداتش را صرف فعالیت‌های حفاری کند تا روند استمرار فعالیت‌های فعلی معادل سال‌های قبل شود.
متن کامل [PDF 390 kb]   (414 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: مخزن
دریافت: ۱۳۹۲/۸/۲۶ | پذیرش: ۱۳۹۲/۹/۲۴ | انتشار: ۱۳۹۲/۹/۲۴

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Journal of Exploration & Production Oil & Gas

Designed & Developed by : Yektaweb

تحت نظارت وف ایرانی